Leszczyna pyli od stycznia do końca marca, a najbardziej intensywnie w lutym. To silny alergen, dlatego często jest przyczyną reakcji uczuleniowych. Objawy alergii to m.in. katar, kichanie i łzawiące oczy.
W tym artykule wyjaśniamy, kiedy pyli leszczyna i jakie dolegliwości powoduje u alergików. Przedstawiamy też skuteczne sposoby ochrony przed pyłkiem.
Sezon pylenia leszczyny pospolitej w Polsce
W większej części kraju pyłek leszczyny pojawia się w powietrzu już w styczniu. Wyjątek stanowią najchłodniejsze regiony, takie jak obszary górskie oraz Suwalszczyzna, gdzie ta roślina zaczyna kwitnąć w lutym.
Czas najbardziej intensywnego pylenia leszczyny to luty i marzec. W kwietniu pyłek jest obecny już tylko w chłodnych rejonach.
Co robić, kiedy pyli leszczyna?
Wewnątrz budynków najlepszą formę ochrony przed pyłkiem leszczyny stanowi oczyszczacz powietrza z filtrem HEPA.
Jeśli masz zamiar kupić oczyszczacz do ochrony przed alergenami, zwróć uwagę na jego wydajność. Wybierz urządzenie, którego CADR (wyrażony w m³/h) jest przynajmniej 10 razy większy od powierzchni pokoju (w m²).
Zwróć też uwagę na głośność pracy (szczególnie jeśli oczyszczacz będzie pracować w sypialni) oraz na koszty użytkowania.
Sprawdź najlepsze modele w naszym rankingu:
Ranking oczyszczaczy powietrza
Top 3 oczyszczacze
Szukasz czegoś innego? Przeczytaj: „Oczyszczacz powietrza dla alergików – jaki wybrać?”.
Jak ograniczyć ryzyko reakcji alergicznych?
- Zakładaj nakrycie głowy – czapka, kapelusz lub kaptur chronią włosy przed osiadaniem pyłków, nawet gdy temperatura na to nie wskazuje.
- Zabezpieczaj włosy – dłuższe włosy spinaj lub chowaj pod płaszczem bądź kurtką.
- Nie susz i nie wietrz ubrań na zewnątrz – pyłki łatwo osiadają na tkaninach i mogą później wywoływać objawy alergii.
- Po powrocie do domu zmień ubranie – szczególnie to, które nie było osłonięte okryciem wierzchnim, np. spodnie czy obuwie.
Zawsze miej przy sobie leki łagodzące objawy alergii. To najlepszy sposób na szybką poprawę samopoczucia w przypadku kontaktu z pyłkiem.
Objawy alergii na pyłek leszczyny
U osób uczulonych na pyłek leszczyny objawy alergii potrafią pojawić się nagle i bez zapowiedzi. W przeciwieństwie do innych alergenów wziewnych dolegliwości rzadko rozwijają się powoli. Wynika to z faktu, że kontakt z pyłkiem leszczyny bywa okazjonalny, ale jego stężenie jest wówczas bardzo wysokie.
Najczęściej obserwowane symptomy obejmują:
- wodnistą wydzielinę z nosa,
- intensywny świąd nosa,
- napadowe kichanie,
- łzawienie, zaczerwienienie i pieczenie spojówek.
Piotr Rapiejko, dyrektor Ośrodka Badania Alergenów Środowiskowych, zwraca uwagę na to, że niedrożność nosa występuje rzadziej niż w przypadku alergii na inne pyłki drzew. Objawy ze strony dolnych dróg oddechowych (drapanie w gardle, kaszel, duszności) są sporadyczne.
Występują głównie u osób zawodowo narażonych na kontakt z leszczyną oraz u ludzi, którzy pracują lub mieszkają w bezpośrednim sąsiedztwie pylących krzewów tej rośliny.
Jakie stężenie pyłku leszczyny powoduje alergię?
Pierwsze objawy alergii pojawiają się przy stężeniu 35 ziaren pyłku leszczyny na 1 m³. Przy stężeniu 80 ziaren na m³ reakcje uczuleniowe występują u wszystkich alergików. Kiedy stężenie przekracza 150 ziaren pyłku leszczyny w 1 m³ powietrza, obserwowane są objawy określane jako silne.
Alergia na leszczynę i reakcje krzyżowe
Alergii na pyłek leszczyny często towarzyszy uczulenie na inne drzewa, zwłaszcza brzozę i olchę. Wynika to z faktu, że zawierają one bardzo podobne białka alergenne, które układ odpornościowy może rozpoznawać w ten sam sposób. W efekcie osoba uczulona na leszczynę może reagować również na pyłek tych drzew.
W pyłku leszczyny występuje kilka odmian głównego białka alergennego (Cor a1), które są zdolne do wywoływania objawów alergii. Białko to jest w dużym stopniu podobne do najważniejszego alergenu pyłku brzozy, co tłumaczy częste występowanie reakcji krzyżowych między tymi roślinami.
Co istotne, niektóre alergeny leszczyny obecne są nie tylko w jej pyle, lecz także w orzechach laskowych. Z tego powodu u osób uczulonych na pyłek leszczyny objawy alergii mogą pojawić się również po spożyciu orzechów laskowych.
Ponadto u uczulonych na leszczynę występuje nadwrażliwość na jabłko, brzoskwinię, gruszkę.
Diagnostyka alergii na pyłek leszczyny
Podobnie jak w przypadku innych alergii, diagnostyka jest możliwa na kilka sposobów.
Najpopularniejsza metoda to testy skórne. Podczas badania wykonuje się niewielkie nakłucia skóry, przez które wprowadza się krople alergenów oraz preparaty kontrolne, czyli histaminę i sól fizjologiczną.
Po około 15 minutach ocenia się reakcję organizmu na zastosowane substancje. Pojawienie się większego bąbla i rumienia w miejscach podania alergenów wskazuje na występowanie uczulenia.
Testy z krwi są stosowane przede wszystkim wtedy, gdy wykonanie punktowych testów skórnych jest niemożliwe, na przykład z powodu przyjmowania leków mogących zafałszować ich wyniki. Analiza krwi polega na wykrywaniu swoistych przeciwciał IgE, które świadczą o uczuleniu na konkretne alergeny.
Gatunki leszczyny występujące w Polsce
W Polsce jedynym gatunkiem, który występuje w stanie dzikim, jest leszczyna pospolita. Rośnie naturalnie w lasach i zaroślach, a wiele osób uprawia ją w ogrodach. Jej powszechność wynika m.in. z niewielkich wymagań glebowych.
Popularne gatunki hodowlane to leszczyna turecka, południowa i wielkoowocowa.
Leszczyna pospolita – charakterystyka i właściwości
Leszczyna pospolita to rozłożysty krzew, który zwykle ma wysokość 2-5, ale może urosnąć nawet do 10 m. Kora jest gładka, w odcieniu szarobrązowym, a gałęzie długie i prętowate. Owoce, czyli orzechy laskowe, znajdują się w białej łupienie i są otoczone listkowaną okrywą.
To właśnie orzechy laskowe są szczególnie cenioną częścią leszczyny. Zawierają głównie nienasycone kwasy tłuszczowe oraz witaminę E (w ilości 33,1 mg na 100 g). Są także źródłem ważnych mikro- i makroelementów potrzebnych w diecie.
Te składniki wspierają prawidłowe funkcjonowanie organizmu, działają ochronnie na komórki i pomagają obniżać poziom „złego” cholesterolu LDL.
Inne części leszczyny pospolitej zawierają związki fenolowe, w tym diarylheptanoidy, które również mają korzystny wpływ na zdrowie człowieka.
Niestety, z powodu potencjalnych reakcji krzyżowych, osoby z alergią wziewną mogą źle reagować na orzechy laskowe.
Co jeszcze pyli w lutym i marcu?
W lutym pyli także olcha.
Więcej na ten temat przeczytasz w artykule „Co pyli w lutym? Dwa silne alergeny, na które musisz uważać”.
W marcu pyli więcej drzew, m.in. brzoza, której pyłek jest w Polsce jednym z najpopularniejszych alergenów.
Więcej informacji znajdziesz w artykule: „Co pyli w marcu? Poradnik dla alergików”.
Chcesz znać okres pylenia poszczególnych roślin? Przeczytaj „Kalendarz pylenia. Aktualne informacje dla alergików”.
FAQ: kiedy pyli leszczyna i co powinni wiedzieć alergicy?
Leszczyna zaczyna pylenie w styczniu.
Leszczyna kończy pylenie w kwietniu.
Tak, leszczyna to silny alergen.
Przede wszystkim należy unikać orzechów laskowych. Możliwe są też reakcje krzyżowe z jabłkami, brzoskwiniami i gruszkami.
Źródła:
- Piotr Rapiejko, Pyłek leszczyny mp.pl
- Michał Podkalicki, Kalendarz pylenia cz. 1 Leszczyna, alergiczne.info
- Barbara Wojda, Wiosenne alergie na pyłki drzew i żywność – reakcje krzyżowe, ncez.pzh.gov.pl
- Corylus avellana, atlas-roslin.pl
- Agata Rolnik, Beata Olas, Orzechy leszczyny pospolitej (Corylus avellana) i jej inne organy jako bogate źródło związków o właściwościach prozdrowotnych, ptpk.org.
