Oczyszczacz usuwa z powietrza smog, alergeny i inne szkodliwe zanieczyszczenia. Czy wiesz, w jaki sposób to robi?
W tym artykule wyjaśniamy, jak działa oczyszczacz powietrza, co wpływa na jego pracę oraz jakie zanieczyszczenia eliminuje.
Budowa oczyszczacza powietrza

Aby zrozumieć mechanizm działania oczyszczacza powietrza, trzeba zapoznać się z jego budową. Najważniejsze elementy tego urządzenia to:
- Silnik z wentylatorem – wymusza obieg powietrza. Zanieczyszczone powietrze jest pobierane z pomieszczenia, przepływa przez filtry, a po oczyszczeniu z powrotem zostaje odprowadzone na zewnątrz.
- Filtry – wychwytują zanieczyszczenia obecne w przepływającym przez nie powietrzu. To rodzaj filtrów decyduje o tym, co usuwa dany oczyszczacz i z jaką skutecznością. Filtr HEPA zatrzymuje pyły zawieszone, alergeny, bakterie i wirusy, filtr węglowy szkodliwe gazy i brzydkie zapachy, a filtr wstępny duże zanieczyszczenia.
- Wloty i wyloty powietrza – te pierwsze umożliwiają pobór brudnego powietrza, natomiast poprzez drugie już oczyszczone powietrze wraca do otoczenia.
Uproszczony schemat działania oczyszczacza powietrza
Podsumowując:
- wentylator wymusza pobór powietrza przez otwory wylotowe,
- następnie trafia ono na filtry, które zatrzymują zanieczyszczenia,
- oczyszczone powietrze wypływa na zewnątrz otworami wylotowymi.

Oczywiście, przestawiony tutaj schemat obejmuje wyłącznie podstawowe części oczyszczacza. Prezentuje zatem działanie urządzenia w dużym uproszczeniu.stawowe części oczyszczacza i prezentuje działanie urządzenia w dużym uproszczeniu.
Jak działa oczyszczacz powietrza w trybie automatycznym?

Na sposób działania urządzenia wpływa również obecność czujnika zanieczyszczeń i trybu automatycznego. W oczyszczaczu dostępne są zwykle przynajmniej trzy prędkości.
Prędkość oznacza tempo oczyszczania powietrza, zatem im jest wyższa, tym szybciej usuwane są zanieczyszczenia. Jednak zwiększenie tempa filtracji oznacza także wzrost głośności i zużycia prądu.
Jeśli urządzenie ma tryb automatyczny, to wbudowany czujnik na bieżąco monitoruje stężenie zanieczyszczeń. Następnie dostosowuje prędkość filtracji do aktualnego stanu powietrza.
Najważniejsza funkcja dodatkowa w oczyszczaczu
Oczyszczacz z trybem automatycznym sam reaguje na napływ zanieczyszczeń. Dzięki temu skraca czas kontaktu z nimi. Służy ochronie zdrowia, więc stanowi ważną funkcję oczyszczacza.
Zobacz także: Tryb automatyczny w oczyszczaczach – co to jest, jak działa?
Jak działa oczyszczacz powietrza z jonizatorem?

Niektóre urządzenia poza filtrami mają dodatkowe technologie oczyszczania. Szczególnie popularny jest jonizator. Jak wiadomo, nie jest on filtrem, więc nie działa na zasadzie wychwytywania przepływających przez niego zanieczyszczeń. Oto jak wpływa on na działanie oczyszczacza.
Jonizator generuje jony. Ich rodzaj jest uzależniony od typu jonizacji, ponieważ:
- jonizacja plazmowa wytwarza jony ujemne i dodatnie,
- jonizacja ostrzowa wyłączne jony ujemne.
Jony trafiają do pomieszczenia i łączą się z cząsteczkami zanieczyszczeń.
W ten sposób unieszkodliwiają je i powodują opadanie na powierzchnie. Przy odpowiednio silnej cyrkulacji mogą zostać wciągnięcie przez oczyszczacz.
Zobacz także: Oczyszczacz powietrza z jonizatorem
Jak działa oczyszczacz powietrza z nawilżaczem?
Na rynku można znaleźć urządzenia, które łączą funkcje oczyszczacza i nawilżacza powietrza. Jeśli chodzi o oczyszczanie, to ich sposób działania nie różni się od mechanizmu wykorzystywanego przez urządzenia bez nawilżacza.
Różnica polega na obecności dodatkowych elementów, które służą podnoszeniu wilgotności powietrza.

Oczyszczacz z nawilżaczem ewaporacyjnym
W przypadku urządzeń z nawilżaczem ewaporacyjnym ważną rolę odgrywa mata ewaporacyjna. Jest ona stale zanurzona w zbiorniku z wodą, a w rezultacie mokra. Powietrze po oczyszczeniu przepływa przez mokrą matę, więc wraca do pomieszczenia oczyszczone i nawilżone.
Oczyszczacz z nawilżaczem ultradźwiękowym
Oczyszczacz ultradźwiękowy generuje fale dźwiękowe o wysokiej częstotliwości, które rozbijają wodę na mikroskopijną mgiełkę.
Rozbita zostaje także ewentualna zawartość wody. Dlatego w takim urządzeniu należy stosować wodę destylowaną i szczególnie dbać o higienę.
Zobacz także: Oczyszczacz powietrza z nawilżaczem 2w1 Ranking 2026
Sterowanie oczyszczaczem powietrza
W zależności od urządzenia sterowanie może być możliwe poprzez:
- panel dotykowy (przyciski na obudowie),
- pilota,
- aplikację mobilną.
Niektórymi oczyszczaczami można sterować na wszystkie trzy sposoby.
Największą wygodę zapewniają oczyszczacze z wi-fi. Aplikacja mobilna pozwala na zmianę ustawień z dowolnego miejsca, a czasami daje dostęp do dodatkowych funkcji, np. tworzenia reguł pracy.
Co usuwa oczyszczacz powietrza?

Wyjaśniliśmy już, jak działa oczyszczacz powietrza, więc na koniec warto przypomnieć, jakie są tego efekty. Oczyszczacz powietrza wyposażony w podstawowy zestaw filtrów (wstępny, HEPA, węglowy) usuwa z powietrza:
- smog, czyli m.in. pyły zawieszone, tlenki siarki i azotu,
- alergeny wziewne, do których zaliczają się pyłki roślinne, zarodniki pleśni, roztocza kurzu i alergeny zwierzęce przenoszone m.in. na sierści,
- lotne związki organiczne, a więc np. formaldehyd,
- dym papierosowy,
- wirusy i bakterie,
- brzydkie zapachy, których źródłem mogą być np. rozkładające się resztki pokarmowe albo obróbka żywności,
- kurz.
Szukasz dobrego oczyszczacza powietrza? Oto najlepsze propozycje:
Ranking oczyszczaczy powietrza
Top 3 oczyszczacze