Rdzawa woda, brzydki zapach i osad w czajniku? To najczęstsze objawy nadmiaru żelaza. Sprawdź, kiedy warto zamontować odżelaziacz wody, ile kosztuje i jaki model wybrać do domu lub studni.
Odżelaziacz wody to specjalistyczne urządzenie filtrujące, które usuwa nadmiar żelaza z wody. Zostało ono stworzone z myślą o osobach korzystających z wody ze studni lub własnego ujęcia.
Czym jest odżelaziacz wody?
Urządzenie usuwa z wody rdzawy kolor, metaliczny posmak czy brązowe zacieki pojawiające się na armaturze. Do jego zadań należy także usunięcie nieprzyjemnego zapachu i ograniczenie osadów.

Po co usuwać żelazo z wody?
Żelazo występuje w wodzie naturalnie w wodach powierzchniowych i podziemnych. Jego obecność możesz rozpoznać po zmianie barwy wody, jej mętności, metalicznym zapachu i smaku.
Woda, która jest bogata w żelazo nie będzie dobra do picia i może wpływać negatywnie na smak potraw czy napojów.
Co więcej, żelazo osiada często we wnętrzu domowych urządzeń AGD, a także na armaturze kuchni i łazienki.

Jak sprawdzić czy w wodzie jest żelazo?
Przed wyborem urządzenia do swojego domu, sprawdź jakość wody kranowej lub wody ze studni.
W tym możesz zlecić badanie wyspecjalizowanej firmie lub zastosować domowy test paskowy lub kropelkowy.

To pomoże Ci określić poziom:
- żelaza,
- manganu,
- utlenienie wody,
- odczyn pH,
- barwę i mętność wody.
Jak skutecznie usunąć żelazo z wody? Co zastosować?
Usunięcie z wody żelaza wymaga zastosowania odpowiedniego sprzętu. Dobór urządzenia zależy od Twoich potrzeb i stanu wody.
Do mieszkań w bloku wystarczające są domowe filtry do wody. Woda pochodząca z wodociągów jest badana i bezpieczna podczas codziennego spożywania. Najlepiej postawić na procesy membranowe, spośród których najdokładniejsza jest odwrócona osmoza.
Filtr odwróconej osmozy pozwoli Ci usunąć z wody wszelkie zanieczyszczenia, zmiękczyć ją i poprawić jej parametry.
Dzięki niewielkim porom membrany osmotycznej, możliwe jest usunięcie z wody metali ciężkich, do których należy m.in.żelazo, ołów, rtęć, czy mangan.

Jeśli Twoja woda jest twarda, możesz postawić także na zmiękczacz do wody.
To urządzenie polecamy gdy twardość wody przekracza 7°dH, co objawia się osadem na armaturze i w czajniku.
Odżelaziacz jest potrzebny, jeśli poziom żelaza przekracza 0,2 mg/l, głównie w wodzie podziemnej, bez dużych stężeń manganu czy twardości.
Jest to bardziej zaawansowane urządzenie, którego przeznaczeniem są domy jednorodzinne ze studnią lub własnym ujęciem wody pitnej.
Jaki odżelaziacz wody wybrać?
Pośród dostępnych na rynku rozwiązań znajdziemy odżelaziach ze złożem kwarcowym i ze złożem jonowymiennym.
Odżelaziacz ze złożem kwarcowym działa na zasadzie mechanicznego filtrowania po wstępnym napowietrzaniu wody, które utlenia rozpuszczone żelazo do stałych cząstek.
Jest prosty, tani w eksploatacji (regeneracja samą wodą) i polecany przy niskim stężeniu żelaza bez manganu.
Odżelaziacz ze złożem jonowymiennym usuwa żelazo poprzez wymianę jonową i katalizę utleniania.
Ten rodzaj urządzenia radzi sobie z wyższymi stężeniami żelaza i manganu i z twardą wodą.
Warto jednak wspomnieć, że wymaga on regeneracji chemicznej i jest droższy w utrzymaniu.
Model ze złożem jonowymiennym to polecany odżelaziacz do studni.
| Cecha | Złoże kwarcowe | Złoże jonowymienne |
| Zasada działania | Napowietrzanie + filtracja mechaniczna | Wymiana jonowa + kataliza utleniania |
| Skuteczność | Niskie Fe (<5 mg/l), bez Mn | Wysokie Fe/Mn (do 10 mg/l), twardość |
| Regeneracja | Woda (tania) | Solanka/KMnO₄ (droższa) |
| Koszt eksploatacji | Niski | Średni-wysoki |
Żywotność i regeneracja
Złoża filtracyjne w odżelaziaczach, zarówno kwarcowe, jak i jonowymienne, charakteryzują się długą żywotnością. Przy regularnym użytkowaniu i dobrej jakości wodzie źródłowej jest to zazwyczaj 5-10 lat.
Warto jednak wiedzieć, że wymagają one okresowej regeneracji.
Modele kwarcowe wymagają płukania samą wodą (co 2-7 dni automatycznie), a jonowymienne roztworem solanki lub nadmanganianem potasu (KMnO₄).
Proces ten przywraca ich właściwości bez konieczności wymiany, minimalizując długoterminowe koszty.

Dla kogo jest odżelaziacz?
- dla mieszkańców w domach jednorodzinnych,
- dla osób, które posiadają studnię głębinową,
- dla osób korzystających z własnych ujęć wody,
- dla tych, u których poziom żelaza w wodzie przekracza 0,2 mg/l,
- dla wszystkich tych, którzy chcą ochronić instalacje AGD, kotły oraz armaturę.
Jak działa odżelaziacz wody?
Zasada działania odżelaziacza opiera się o utlenianie i filtrację. Woda zostaje napowietrzona, a następnie trafia na złoże kwarcowe lub jonowymienne.
Na tym etapie żelazo utlenia się do nierozpuszczalnej formy i zostaje zatrzymane.
Odżelaziaz wody najczęściej występuje z innymi filtrami uzdatniającymi, takimi jak zmiękczacz, czy filtr węglowy.
W przeciwieństwie do filtrów nablatowych, jego instalacja wymaga wiedzy w zakresie hydrauliki.
Jeśli chodzi o instalację urządzenia, odżelaziacz montuje się w głównym przyłączu wody w budynku za hydroforem lub pompą głębinową.

Co usuwa odżelaziacz?
- Żelazo (FE),
- Mangan (Mn),
- Siarkowodór (H₂S),
- Zmętnienie wody.

Ile kosztuje odżelaziacz wody?
Ceny odżelaziaczy wody w Polsce wahają się od około 2500 zł do ponad 4300 zł za modele centralne do domów i studni.
Wyższa cena wynika z wielkości zbiornika, automatyki i złoża filtracyjnego.

Ile kosztuje wkład odżelaziający?
Podstawowe wkłady odżelaziające są dostępne za 18-33 zł.
Zestawy składające się z 3 sztuk kupisz za około 70-80 zł. Większe wkłady osiągają cenę 120-230 zł.
Wkłady do odżelaziaczy wody (w domowych filtrach liniowych) wystarczają zazwyczaj na 3-6 miesięcy.
W rzeczywistości wystarczają one na około pół roku użytkowania urządzenia.
Zazwyczaj są one w stanie przefiltrować 1000-5000 litrów wody, zależnie od stężenia żelaza i zużycia.
Odżelaziacz wody – podsumowanie
Odżelaziacz wody to specjalistyczne urządzenie filtrujące usuwające nadmiar żelaza z wody pochodzącej głównie ze studni głębinowych lub własnych ujęć.
W związku z tym, jest on przeznaczony dla właścicieli domów jednorodzinnych.
Jest polecany wszędzie tam, gdzie poziom żelaza (Fe) przekracza 0,2 mg/l.
Urządzenie działa na zasadzie utleniania wody (napowietrzanie) i filtracji przez złoże kwarcowe lub jonowymienne, które wychwytuje nierozpuszczalne osady żelaza, manganu, siarkowodoru oraz zmętnień.
W ten sposób uzdatnia wodę, jako jeden z elementów domowej filtracji, obok filtra węglowego i zmiękczacza.
Dzięki niemu zyskasz czystą wodę bez rdzawego koloru, metalicznego smaku i osadów. Stosowanie odżelaziacza pozwala ichronić armaturę, sprzęt AGD, kotły oraz całą instalacje hydrauliczną.
Koszt samego urządzenia to wydatek rzędu 2500-4300 zł. Z kolei zakup wkładów to 18-230 zł na 3-6 miesięcy. Żywotność złóż to okres 5-10 lat.
Pamiętaj, aby przed zakupem urządzenia przebadać wodę kranową za pomocą badań laboratoryjnych lub domowych testów.
Niekiedy do użytku domowego wystarczy zmiękczacz wody lub domowy filtr, np. z odwróconą osmozą.
FAQ
Odżelaziacz wody to jedno z urządzeń, które redukuje ilość żelaza i innych metali ciężkich z wody. Ma także wpływ na jej mętność oraz smak i zapach.
Odżelaziacz zastosuj jeśli masz studnię lub własne ujęcie wody. Jest to produkt przeznaczony do domów jednorodzinnych.
Woda z dużą zawartością żelaza jest brązowa. Charakteryzuje ją przede wszystkim rdzawy kolor, metaliczny smak i nieprzyjemny zapach. O obecności żelaza świadczą także brązowe plamy na praniu, armaturze sanitarnej i urzędzeniach AGD (czajnikach i ekspresach do kawy).
Jeśli masz wątpliwości co do jakości wody kranowej, koniecznie poddaj ją badaniom. Możesz zlecić to profesjonalnej firmie lub zastosować domowe testy paskowe lub kropelkowe. Testy laboratoryjne są dokładniejsze, ale także bardziej kosztowne.
Żelazo może naturalnie przenikać do wód podziemnych i powierzchniowych lub wynikać rozkładu minerałów lub korozji rur. Przez to może występować w naszej wodzie, na przykład w studni głębinowej.
Nie, gotowanie wplywa na ilość bakterii, ale nie ma wpływu na poziom żelaza.
Usunięcie żelaza poprawia smak i zapach wody. Co więcej ma wpływ na kolor i mętność wody, a także jej walory zdrowotne.
Nadmiar żelaza może powodować rozwój bakterii żelazowych, które są dla nas szkodliwe.
Odżelaziacz montuje się w głównym przyłączu zimnej wody, za pompą lub hydroforem, w suchym pomieszczeniu jak kotłownia, podłączając rury wejściowe i wyjściowe zgodnie ze schematem (najpierw filtr wstępny, potem urządzenie z zaworem obejściowym).
Przed uruchomieniem wsyp złoże filtracyjne, ustaw głowicę sterującą na podstawie analizy wody i przetestuj szczelność. Jeśli nie masz doświadczenia w tego typu pracach, najlepiej zleć montaż hydraulikowi.
Źróda
Usuwanie z wody związków żelaza i manganu metodą filtracji na wybranych złożach, Iwona Skoczko, Janina Piekutin, Alicja Roszczenko, Rocznik Ochrona Środowiska, tom 17 (2015), s. 1587–1608, Strona internetowa: ros.edu.pl
Jaki odżelaziacz do wody wybrać? Strona internetowa: pompadostudni.pl