Recyrkulacja powietrza umożliwia ponowne wykorzystanie powietrza, które znajduje się wewnątrz pomieszczenia lub pojazdu. To rozwiązanie służy redukcji strat energii, ale nie jest pozbawione wad. W tym artykule wyjaśniamy mechanizm działania recyrkulacji, a także przedstawiamy jej mocne i słabe strony.
Co to jest recyrkulacja powietrza?
Recyrkulacja powietrza to proces, w którym część lub całość powietrza wywiewanego z budynku albo pojazdu powraca do wnętrza. Zamiast pobierać świeże powietrze z zewnątrz, system ogranicza jego dopływ. Głównym celem tego rozwiązania jest oszczędność energii, ponieważ powietrze, które zostałoby usunięte, jest już ogrzane lub schłodzone. Recyrkulacja pozwala szybciej osiągnąć i utrzymać pożądaną temperaturę powietrza, czyli zwiększa wydajność ogrzewania lub klimatyzacji.
Jakie są zalety i wady systemu recyrkulacji powietrza?
Zalety recyrkulacji to:
- mniejsze straty energii,
- niższe koszty ogrzewania i chłodzenia,
- możliwość szybszego osiągnięcia komfortowej temperatury,
- mniejsze obciążenie urządzeń HVAC, co może wydłużyć żywotność instalacji grzewczej i klimatyzacyjnej.
Z kolei wady recyrkulacji stanowią:
- wzrost poziomu CO₂ i wilgotności, na skutek redukcji dopływu świeżego powietrza,
- konieczność regularnej wymiany filtrów,
- brak możliwości bezpiecznego wykorzystywania we wszystkich pomieszczeniach – np. kuchnie i pomieszczenia techniczne zwykle wymagają usuwania zużytego powietrza na zewnątrz.
Jak działa recyrkulacja w samochodzie i kiedy ją włączyć?
Recyrkulacja powietrza w samochodzie zamyka dopływ świeżego powietrza z zewnątrz i sprawia, że układ wentylacji lub klimatyzacji wykorzystuje to powietrze, które już znajduje się w kabinie. Jeżeli chcesz ją uruchomić, naciśnij przycisk, na którym znajduje się symbol samochodu z zawracającą strzałką w środku lub okrężną strzałką. Znajdziesz go na panelu klimatyzacji lub sterowania nawiewem.
Recyrkulację w samochodzie warto włączyć:
- podczas upałów, ponieważ wtedy klimatyzacja szybciej schłodzi wnętrze,
- zimą, w celu szybszego nagrzania wnętrza pojazdu,
- w korkach lub podczas jazdy za intensywnie dymiącym pojazdem, aby ograniczyć dopływ spalin.
Recyrkulacja nie powinna być włączona przez dłuższy czas, ponieważ powoduje, że w kabinie stopniowo rośnie stężenie dwutlenku węgla (CO₂). To może powodować senność, zmęczenie oraz spadek koncentracji u kierowcy.
Czy recyrkulacja oczyszcza powietrza?
Nie da się jednoznacznie ocenić wpływu recyrkulacji na czystość powietrza. Z jednej strony taki system ogranicza przedostawanie się do wnętrza zanieczyszczeń, pyłków czy nieprzyjemnych zapachów z otoczenia. Z drugiej ogranicza dopływ świeżego powietrza, a w rezultacie prowadzi do wzrostu stężenia dwutlenku węgla. Dlatego nie traktuj recyrkulacji jako sposobu na czyste powietrze. Jeżeli potrzebujesz ochrony przed smogiem albo alergenami, wybierz dobry oczyszczacz powietrza.
Recyrkulacja a rekuperacja
Recyrkulacja i rekuperacja nie oznaczają tego samego. Rekuperacja to proces mechanicznej wymiany powietrza, który odzyskuje energię cieplną z powietrza wywiewanego i przekazuje ją do świeżego powietrza nawiewanego. Ten system eliminuje część strat ciepła związanych z tradycyjną wentylacją, ale w przeciwieństwie do recyrkulacji rekuperacja zapewnia stały dopływ świeżego powietrza z zewnątrz. Dzięki temu nie powoduje wzrostu stężenia dwutlenku węgla. Najważniejszym elementem systemu rekuperacji jest centrala wentylacyjna z wymiennikiem ciepła, czyli rekuperator.
Recyrkulacja a rekuperacja i zwykła wentylacja mechaniczna
Poniższa tabela prezentuje różnice między recyrkulacją a rekuperacją i tradycyjną wentylacją.
| Recyrkulacja | Rekuperacja | Zwykła wentylacja mechaniczna (bez odzysku ciepła) | |
| Sposób działania | Powietrze z wnętrza krąży w obiegu zamkniętym, a dopływ świeżego powietrza jest ograniczony lub wstrzymany | Powietrze wywiewane oddaje ciepło świeżemu powietrzu | Powietrze zużyte jest usuwane na zewnątrz, a świeże nawiewane bez odzysku energii |
| Dopływ świeżego powietrza | Brak lub minimalny | Stały, w pełnej ilości | Stały, w pełnej ilości |
| Zużycie energii | Najniższe – ogrzane lub schłodzone powietrze pozostaje w budynku | Niskie – dobre rekuperatory odzyskują nawet 70–95% energii | Wysokie – całe świeże powietrze trzeba ogrzać lub ochłodzić od zera |
| Jakość powietrza wewnątrz | Pogarsza się przy dłuższym stosowaniu – wzrost CO₂, wilgoci, zapachów | Dobra – następuje ciągła wymiana powietrza | Dobra – następuje ciągła wymiana powietrza, ale kosztem wyższych rachunków |
| Czy można używać stale? | Nie | Tak | Tak |
FAQ – pytania o recyrkulację powietrza
- Co to jest recyrkulacja powietrza?
Recyrkulacja powietrza to proces, który polega na ponownym wykorzystaniu części powietrza usuwanego z pomieszczenia albo samochodu.
- Co daje recyrkulacja powietrza w samochodzie?
Zimą i latem recyrkulacja w samochodzie pozwala na szybsze osiągnięcie komfortowej temperatury. Ponadto ogranicza dopływ spalin np. podczas stania w korku.
- Czy recyrkulacja szkodzi zdrowiu?
Recyrkulacja nie szkodzi zdrowiu, jeżeli jest wykorzystywana z umiarem. Problem pojawia się wtedy, gdy korzystasz z niej długo i uniemożliwiasz dopływ świeżego powietrza, co skutkuje wzrostem poziomu CO₂.
Źródła:
- Kan Shimazaki, Yo Ishigaki, Kazunori Hayashi, Koji Fujita, Wpływ stężenia CO₂ w kabinie samochodu na jazdę: wstępne badanie z udziałem taksówkarzy
- Stephen Snow, Amy S. Boyson, Karlien H.W. Paas, Hannah Gough, Marco-Felipe King , Janet Barlow, Catherine J. Noakes, Wpływ podwyższonego stężenia dwutlenku węgla w pomieszczeniach na organizm, funkcje neurofizjologiczne i wydajność poznawczą
- Stowarzyszenie Polska Wentylacja, Wytyczne – instalacja wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperacja) w domach jednorodzinnych
- Dr inż. Anna Charkowska, Centrale wentylacyjne i klimatyzacyjne oraz rekuperatory
