Wilgotność bezwzględna – co to jest?

Wilgotność bezwzględna wskazuje, ile wody znajduje się w jednym metrze sześciennym powietrza. Na co dzień ma mniejsze znaczenie niż wilgotność względna, która informuje nas o tym, czy poziom nawilżenia powietrza jest prawidłowy, ale odgrywa ważną rolę np. w meteorologii. W tym artykule wyjaśniamy, czym wilgotność bezwzględna różni się od względnej, jakie ma znaczenie i co na nią wpływa.

Wilgotność bezwzględna a wilgotność względna 

Wilgotność bezwzględna określa ilość pary wodnej zawartej w jednostce objętości powietrza. Wyraża się ją jako masę wody przypadającą na 1 m³ powietrza, najczęściej w gramach. Informuje nas więc o tym, ile gramów wody znajduje się w jednym metrze sześciennym powietrza.

W codziennym życiu znacznie częściej posługujemy się jednak pojęciem wilgotności względnej. Jest ona wyrażana w procentach i pokazuje, jaki udział stanowi aktualna ilość pary wodnej w powietrzu w stosunku do maksymalnej ilości, jaką powietrze może przyswoić w określonej temperaturze.

Jak sprawdzić wilgotność bezwzględną?

Proste higrometry mierzą wyłącznie wilgotność względną, natomiast do pomiaru wilgotności bezwzględnej służą zaawansowane narzędzia, np. higrometry lustrzane. Jednak możesz poznać wilgotność bezwzględną, jeżeli dysponujesz zwykłym higrometrem i termometrem. Istnieją bowiem kalkulatory, które umożliwiają dokonanie odpowiedniego przeliczenia.  

Kalkulator wilgotności bezwzględnej

Jakie znaczenie ma wilgotność względna?

Wilgotność względną wykorzystujemy przede wszystkim w:

• meteorologii – pomaga analizować poziomy wilgotności atmosferycznej, która wpływa m.in. na opady, powstawanie mgły i odczuwalną temperaturę, 
• w przemyśle – aby zapewnić dobrą jakość produktu i sprawność procesu produkcji, konieczne jest utrzymanie optymalnej wilgotności,
• lotnictwie – wilgotność względna umożliwia ocenę gęstości powietrza, która wpływa m.in. na pracę silnika i wydajność paliwa,
• rolnictwie – znajomość wilgotności względnej ułatwia regulację warunków w szklarni w celu zapewnienia roślinom odpowiednich warunków do wzrostu,
• budownictwie – służy do kontroli warunków podczas schnięcia materiałów budowlanych oraz redukcji ryzyka rozwoju pleśni i grzybów,
• magazynowaniu i transporcie – pomaga chronić produkty, takie jak żywność, leki czy elektronika, przed uszkodzeniem spowodowanym nadmierną lub zbyt niską wilgotnością.

Co wpływa na wilgotność bezwzględną?

Na wilgotność bezwzględną wpływają:

• Temperatura powietrza – cieplejsze powietrze może utrzymać więcej pary wodnej niż chłodniejsze, natomiast kiedy obniżymy temperaturę do pewnego poziomu, para wodna może zacząć się skraplać. 
• Parowanie – im więcej wody trafia do atmosfery na skutek parowania ze zbiorników wodnych, gleby czy roślin, tym bardziej wilgotność bezwzględna wzrasta
• Kondensacja (skraplanie) – kiedy para wodna skrapla się (i tworzy np. mgłę, chmury lub rosę), ilość pary wodnej w powietrzu maleje, dlatego wilgotność bezwzględna spada.
• Ruch mas powietrza – wiatr może przynosić wilgotne lub suche masy powietrza, co skutkuje zmianą wilgotności bezwzględnej.
• Ciśnienie i zmiany objętości powietrza – przy rozprężaniu powietrza jego objętość rośnie, co może obniżać wilgotność bezwzględną, natomiast przy sprężaniu dzieje się odwrotnie.

Jak obniżyć wilgotność bezwzględną powietrza?

Aby zmniejszyć ilość pary wodnej obecnej w powietrzu, najlepiej zastosować osuszacz powietrza. Do użytku domowego polecamy przede wszystkim osuszacze kondensacyjne, które zasysają wilgotne powietrze i schładzają je do punkty rosy. Woda skrapla się i trafia do zbiornika, a powietrze zostaje ponownie podgrzane i wraca do otoczenia. 

Nowoczesne osuszacze są wyposażone w higrostat, dlatego mogą samodzielnie utrzymywać wyznaczony poziom nawilżenia.

Pamiętaj, że jeżeli masz w domu klimatyzator przenośny, to także możesz go wykorzystać do obniżenia temperatury. Większość tego typu urządzeń ma niezależny tryb osuszania.

Jak podwyższyć wilgotność bezwzględną powietrza?

Kiedy ilość pary wodnej w powietrzu jest zbyt niska, użyj nawilżacza powietrza. Rekomendujemy nawilżacz ewaporacyjny, który wykorzystuje proces inspirowany naturalnym parowanie wody. Podobnie jak w przypadku osuszacza, możesz wybrać nawilżacz z higrostatem, który będzie sam utrzymywać wyznaczony poziom nawilżenia.

Jeżeli masz problem zarówno z niską wilgotnością, jak i zanieczyszczeniem powietrza, rozważ zakup urządzenia 2w1.

Dlaczego optymalna wilgotność powietrza jest ważna?

Nieprawidłowa wilgotność powietrza negatywnie wpływa na zdrowie i samopoczucie, a także na stan budynku. Kiedy powietrze jest zbyt mocno nasycone parą wodną i wilgotność względna przekracza 60%, mogą wystąpić takie problemy jak:

• rozwój chorobotwórczych pleśni i grzybów,
• bóle głowy, mięśni i stawów,
• nasilenie objawów chorób reumatycznych,
• rozklejanie się drewnianych elementów wyposażenia.

Z kolei suche powietrze:

• powoduje drapanie w gardle i suchy kaszel,
• podrażnia spojówki oczu,
• zwiększa podatność na infekcje wirusowe,
• pogarsza kondycję skóry i włosów,
• prowadzi do rozsychania paneli, parkietów itp.

FAQ – pytania o wilgotność bezwzględną

Źródła:

1. Wilgotność bezwzględna, cordulus.com
2. A .V. Arundel, E. M. Sterling, J. H. Biggin, T. D. Sterling, Indirect health effects of relative humidity in indoor environments, National Library Medicine
3. Wilgotność powietrza, Klimatolodzy.pl