AQI (Air Quality Index), czyli indeks jakości powietrza, to skala od 0 do 500, która przekłada stężenia zanieczyszczeń, takich jak pyły PM2,5 i PM10 czy ozon, na jedną liczbę i kolor. Im wyższa wartość AQI, tym bardziej zanieczyszczone powietrze i tym większe ryzyko dla zdrowia.
Czym właściwie jest AQI? Jak interpretować jego wartości i jaka jest korelacja między AQI, a PM2,5?

1. AQI – co to jest?
Wskaźnik jakości powietrza AQI (z ang. Air Quality Index) to globalnie używany indeks poziomu zanieczyszczeń. W obrazowy sposób tłumaczy on suche dane liczbowe. Dlatego też dla wielu osób jest to najprostszy i najbardziej logiczny sposób komunikowania poziomu zanieczyszczenia powietrza.
Mieści się on w skali od 0 do 500. Naturalnie im wyższe wskazania, tym bardziej zanieczyszczone powietrze wokół nas.
Do oceny jakości powietrza wskaźnik AQI wykorzystuje m.in. poziom pyłów zawieszonych PM2.5 i PM10, jak i niektórych zanieczyszczeń gazowych – dwutlenku siarki (SO2), ozonu (O3), tlenku azotu (NO), tlenku węgla (CO) oraz benzenu, które najczęściej są wynikiem spalania paliw.
AQI w pogodzie i aplikacjach – co oznacza?
Wskaźnik AQI coraz częściej pojawia się obok temperatury i opadów w aplikacjach pogodowych, np. w pogodzie na iPhonie, w Google, Weather.com czy AccuWeather.
Wskaźnik ilustruje aktualną jakość powietrza w Twojej okolicy w formie jednej liczby i koloru: zielony oznacza czyste powietrze, a czerwony, fioletowy czy bordowy coraz silniejszy smog.
Warto pamiętać, że większość aplikacji pogodowych korzysta z amerykańskiej skali US AQI, a nie z Polskiego Indeksu Jakości Powietrza GIOŚ. Dlatego ta sama jakość powietrza może być w aplikacji pogodowej oznaczona jako „umiarkowana”, a w serwisie GIOŚ jako „dobra”.
Do szybkiej oceny wystarczy kolor. Jeśli chcesz jednak znać dokładne stężenie pyłów, sprawdź wartości PM2,5 i PM10 w aplikacji, np. Airly lub na stronie GIOŚ.
2. Jaka jest różnica między odczytami AQI, a PM2,5?
Wiele oczyszczaczy powietrza, jak również serwisów poświęconych jakości powietrza, jak np. Airly, wykorzystuje do oceny pomiary PM2,5 i PM10. Ocena ta polega na analizie ilości mikrogramów (masę cząstek zanieczyszczeń) na metr sześcienny powietrza.

Tymczasem wskaźnik AQI jest obrazową interpretacją tych odczytów, mającą za zadanie w prosty sposób przekazać informacje o aktualnej jakości powietrza. Jak AQI przekłada się na poszczególne wartości PM2,5?
Na pierwszy rzut oka może się to wydawać wielu użytkownikom niezrozumiałe. Przede wszystkim liczba punktów AQI nie przyrasta wprost proporcjonalnie (w stosunku 1:1) do wzrostu poziomu mikrogramów w powietrzu.
Najlepiej tłumaczy to na swojej stronie projekt badawczy Smart Air Filters.

Na powyższym wykresie widzimy m.in., iż 10 mikrogramów PM2,5 odpowiada za 42 punkty Air Quality Index. Powyżej 100 ug/m3 PM2,5, każdy wzrost o 10 jednostek powoduje przyrost o jedynie 5 punktów AQI. Powyżej 200 ug/m3 PM2,5, każde 10 ug/m3 PM2,5 więcej = 10 AQI więcej.
Sytuacja komplikuje się jeszcze bardziej, gdy uświadomimy sobie, że tak naprawdę istnieje kilka skal AQI, w zależności od kraju czy regionu świata. Inaczej odczyty PM2,5 i PM10 mogą interpretować Chiny, inaczej USA, a jeszcze inaczej Meksyk, Indie czy Kanada. Najczęściej używanymi są jednak te przyjęte w USA (AQI) oraz Chinach (NAQI).
Dla lepszego zrozumienia różnic pomiędzy poszczególnymi skalami przygotowaliśmy poniższą tabelę:
| Jakość powietrza wg wskaźnika AQI | Skala PM2,5 w UE | Skala PM2,5 w US | Skala PM2,5 w CH |
| Dobra 0-50 | 0-12 ug/m3 | 0-12 ug/m3 | 0-35 ug/m3 |
| Umiarkowana 51-100 | 13,1-35 ug/m3 | 13-35 ug/m3 | 36-75 ug/m3 |
| Niezdrowa dla pewnych grup 101-150 | 35,1–55 ug/m3 | 36-55 ug/m3 | 76-115 ug/m3 |
| Niezdrowa 151-200 | 55,1–75 ug/m3 | 56–150 ug/m3 | 116-150 ug/m3 |
| Bardzo niezdrowa 201-300 | 75,1–110 ug/m3 | 151–250 ug/m3 | 151-250 ug/m3 |
| Niebezpieczna >301 | >110 ug/m3 | >250 ug/m3 | > 250 ug/m3 |
Kolory na mapach AQI
Ma też odwzorowanie w kolorach na mapach AQI, gdzie:
- zielony (0–50) = dobra jakość powietrza
- żółty (51–100) = umiarkowana
- pomarańczowy (101–150) = niezdrowa dla grup wrażliwych
- czerwony (151–200) = niezdrowa
- fioletowy (201–300) = bardzo niezdrowa
- bordowy (powyżej 300) = niebezpieczna
Monitorowanie absorpcji promieniowania beta przez cząstki stałe w strumieniu powietrza pozwala szacować liczbę PM2,5 i PM10. Na tej podstawie są one następnie przeliczane na skalę AQI właściwą dla danego kraju lub regionu świata. Tymczasem pomiary PM2,5 i PM10 wydają się być bardziej bezpośrednie, jak i obiektywne. Są one bowiem pierwotnym źródłem informacji.
3. Polski Indeks Jakości Powietrza?
W Polsce Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) publikuje własny Polski Indeks Jakości Powietrza z sześcioma poziomami – od „bardzo dobry” do „bardzo zły”. Na co dzień do szybkiej oceny jakości powietrza najczęściej wykorzystujemy jednak poziom pyłów PM2,5 i PM10.
Punktem odniesienia natomiast są normy UE lub…chińskie. Dlatego też tym istotniejsza wydaje nam się rola oczyszczaczy powietrza, które restrykcyjnie podchodzą do zanieczyszczeń, włączając wyższe obroty już przy 12, a czasem nawet 7-8 ug/m3.
Na coroczną ocenę jakości powietrza w Polsce składają się pomiary 12 substancji. Oprócz PM2,5 i PM10, na coroczną ocenę jakości powietrza w Polsce składają się pomiary:
- związków oznaczonych w pyle PM10: ołowiu, arsenu, kadmu, niklu i benzo(a)pirenu
- dwutlenku siarki
- dwutlenku azotu
- tlenku węgla
- benzenu
- ozonu
Dokładne dane dot. stężeń poszczególnych związków wraz z mapami jakości powietrza dostępne są na stronie internetowej GIOŚ (Generalnego Inspektoratu Ochrony Środowiska).
4. AQI – aplikacje i strony internetowe do monitorowania jakości powietrza w okolicy
AQI wykorzystywane jest też przez liczne instytucje i firmy monitorujące jakość powietrza. Wskaźnik ten znajdziemy chociażby w:
AirVisual – Aplikacja mobilna i strona internetowa, która dostarcza informacje o jakości powietrza na całym świecie. Pozwala śledzić aktualny indeks jakości powietrza AQI, prognozy na najbliższe dni oraz dane dot. atmosferycznych.
Plume Labs – Air Report – Aplikacja oferująca informacje o jakości powietrze w czasie rzeczywistym oraz prognozy na przyszłość oraz porady dot. zdrowia, gdy mamy do czynienia z zanieczyszczonym powietrzem.
IQAir AirVisual – Aplikacja, w której sprawdzimy aktualną jakość powietrza, wysyłająca również powiadomienia o zmianach.

Airly – znana polska aplikacja monitorująca i obrazująca jakość powietrza w poszczególnych miejscach w Polsce i na świecie
Weather.com – globalna strona z prognozami pogody, która zawiera też na bieżąco aktualizowane informacje o jakości powietrza
AccuWeather – Aplikacja mobilna oraz strona internetowa z aktualnymi danymi pogodowymi oraz informacjami o jakości powietrza
5. Wysoki indeks AQI – jak chronić się przed złej jakości powietrzem?
Oczyszczacze powietrza
Wyposażone w dynamicznie reagujące czujniki oraz wskaźniki jakości powietrza, oczyszczacze powietrza dbają o jakość powietrza wewnątrz danego pomieszczenia, usuwając zarówno pyły zawieszone PM2,5, PM1 czy PM10, jak również tlenki metali, benzo(a)piren, dym papierosowy, lotne związki organiczne czy alergeny.

Maski antysmogowe
Zapewniają ochronę przed pyłami zawieszonymi, jak również bakteriami, wirusami czy alergenami. Wyposażone są często w ten sam rodzaj włókniny filtracyjnej, co oczyszczacze powietrza, tylko w odpowiednio mniejszym rozmiarze.
Znajdziemy w nich więc filtr HEPA lub elektrostatyczny. Warto szukać maseczek antysmogowych z filtrami klasy co najmniej FFP2 lub N99.
Monitorowanie jakości powietrza
W przypadku wysokiego poziomu zanieczyszczeń danego dnia (wskaźnika AQI lub PM2,5 czy PM10) ograniczenie lub rezygnacja aktywności na zewnątrz. Ew. wybór samochodu lub komunikacji miejskiej.
Źródła:
- T. Talheim. What is the difference between PM2,5 and AQI measurements? martairfilters.com/en/. Dostęp do strony internetowej: 26.10.2023
- What is the difference between China & US AQI? Support.iquair.com/en/. Dostęp do strony internetowej: 04.11.2023
- Air Quality Index. A Guide to Air Quality and Your Health. U.S. Environmental Protection Agency Office of Air Quality Planning and Standards Outreach and Information Division Research Triangle Park, NC. February 2014. EPA-456/F-14-002. airnow.gov. Dostęp do strony internetowej: 27.10.2023
FAQ – najczęściej zadawane pytania o AQI (Indeks jakości powietrza)
AQI (Air Quality Index) to indeks jakości powietrza w skali od 0 do 500. Przelicza stężenia zanieczyszczeń, głównie pyłów PM2,5 i PM10, ozonu, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki i tlenku węgla, na jedną liczbę i kolor. Im wyższa wartość, tym gorsza jakość powietrza.
W aplikacjach pogodowych AQI pokazuje aktualną jakość powietrza w Twojej okolicy. Wartość do 50 (kolor zielony) oznacza czyste powietrze, a powyżej 100 (pomarańczowy i wyżej) to sygnał, że osoby wrażliwe powinny ograniczyć przebywanie na zewnątrz.
Skala ma sześć kolorów: zielony (0–50, dobra jakość), żółty (51–100, umiarkowana), pomarańczowy (101–150, niezdrowa dla grup wrażliwych), czerwony (151–200, niezdrowa), fioletowy (201–300, bardzo niezdrowa) i bordowy (powyżej 300, niebezpieczna).
Według raportu IQAir średnioroczne stężenie PM2,5 w Polsce wyniosło w 2025 r. 15,4 μg/m³, wobec 14,8 μg/m³ w 2024 r. i 14,1 μg/m³ w 2023 r. To mniej niż krajowa norma (20 μg/m³), ale wciąż trzykrotnie więcej niż zalecenie WHO (5 μg/m³). Najgorzej jest w sezonie grzewczym, zwłaszcza na południu kraju.
Tak. GIOŚ publikuje Polski Indeks Jakości Powietrza z sześcioma poziomami: od „bardzo dobry” do „bardzo zły”. Różni się od amerykańskiego AQI progami, dlatego te same pomiary mogą być w obu skalach ocenione inaczej.

3 komentarzy
4 marca 2025 at 09:39
W mierniku AirVisual firmy IQAir wzrost wartości AQI oznacza pogarszanie się jakości powietrza. Natomiast w plikacji oczyszczacza firmy Dyson Purifier Cool Formaldehude wzrastajac wartości UAQI oznaczają polepszanie się jakości powietrza. Jeśli to możliwe to uprzejmie proszę o wyjaśnienie tej sytuacji.
Serdecznie pozdrawiam.
26 marca 2024 at 09:57
26 marca 2024 at 09:57
Też w sumie mam z tym problem. Jakoś przez lata nie potrafię się przyzwyczaić. I preferuję widok PM2,5, PM10. Dlatego w sumie korzystam z Airly (polecam apkę w telefonie)