Pleśń w domu – przyczyny, objawy, usuwanie i zapobieganie

Pleśń w domu zwykle świadczy o nadmiarze wilgoci. Chociaż kojarzy nam się z ciemnymi plamami na ścianie i suficie, to czasem może być niewidoczna. Powierzchowne wykwity łatwo usunąć, ale trwałe rozwiązanie problemu wymaga eliminacji jego przyczyny. Dlatego zadbaj o prawidłową wilgotność i sprawną wentylację. 

Skąd się bierze pleśń w domu?

Pleśń pojawia się na skutek wilgoci, której przyczyną mogą być:

• wady konstrukcyjne budynku, np. słaba izolacja przeciwwilgociowa fundamentów, mostki termiczne albo nieszczelne pokrycie dachowe,
• codzienne czynności takie jak kąpiel, gotowanie czy suszenie prania w domu,
• słaba albo niesprawna wentylacja,
• zbyt rzadkie wietrzenie pomieszczeń,
• nieszczelne instalacje wodne lub awarie,
• zalania i szkody po powodziach czy awariach,
• za niska temperatura ścian, która sprzyja skraplaniu się pary wodnej.

Jakie są objawy pleśni?

Głównym objawem pleśni są plamy, które pojawiają się na ścianach i sufitach zawilgoconych budynków. Nalot może być płaski albo przybrać postać puszystą, podobną do waty. Najczęściej jest szary lub czarny, ale czasem ma kolor biały lub zielony.

Pleśni towarzyszy charakterystyczny, stęchły zapach, który często możemy wyczuć jeszcze zanim na murach pojawią się plamy.

Ponadto o obecności pleśni może świadczyć gorsze samopoczucie domowników. Najczęstsze objawy kontaktu z grzybami pleśniowymi to:

• katar,
• zatkany nos,
• przekrwienie zatok,
• kaszel,
• świszczący oddech,
• podrażnienie gardła,
• bóle głowy,
• łzawienie, swędzenie i zaczerwienienie oczu,
• wysypka skórna. 

U osób z astmą lub alergią na pleśń może dojść do zaostrzenia objawów chorobowych. Występują wówczas duszność i ucisk w klatce piersiowej oraz grzybiczy alergiczny nieżyt zatok, który jest reakcją zapalną na grzyby w zatokach.

Z kolei przy obniżonej odporności albo chorobach płuc kontakt z pleśnią może doprowadzić do grzybiczej infekcji płucnej.

Niektóre pleśnie (np. Stachybotrys, Aspergillus) produkują mykotoksyny, które stanowią czynnik wywołujący poważniejsze schorzenia, np. zaburzenia pracy nerek i wątroby. Jednak dochodzi do tego dopiero po dłuższej i regularnej ekspozycji.

Jak usunąć pleśń?

Sposób działania dostosuj do stopnia nasilenia problemu, czyli do tego, jak głęboko zdołały wniknąć grzyby pleśniowe. Powierzchniowe wykwity pleśni usuniesz przy pomocy środków, które kupisz w sklepach albo przygotujesz samodzielnie np. z octu, sody oczyszczonej albo boraksu. Więcej na ten temat przeczytasz niżej.

Jak usunąć pleśń ze ściany przy pomocy octu?

Możesz użyć octu spirytusowego, winnego albo jabłkowego. Nie musisz rozcieńczać go z wodą. Wystarczy, że spryskasz nim ściany i pozostawisz na przynajmniej godzinę. Następnie przetrzyj powierzchnię czystą ścierką i pozwól jej wyschnąć.

Jak usunąć pleśń ze ściany przy pomocy sody oczyszczonej?

Wymieszaj 3 łyżki sody z niewielką ilością wody, aby uzyskać gęstą pastę. Nałóż ją na miejsca zainfekowane przez pleśń i pozostaw na 15 minut. Potem wyszoruj plamy, używając szczotki albo gąbki o twardszej powierzchni. Kiedy skończysz, przetrzyj ścianę wilgotną szmatką i pozostaw do wyschnięcia.

Jak usunąć pleśń ze ściany przy pomocy boraksu?

Wymieszaj 1 szklankę boraksu z 1 litrem ciepłej wody. Taką mieszankę nałóż na pleśń i wyszoruj ścianę twardą szczotką. Na koniec przetrzyj powierzchnię wilgotną ścierką.

Co zrobić, kiedy pleśń wniknęła głębiej?

Jeżeli pleśń wniknęła w głąb ściany, to domowe spryskiwanie ani produkty sklepowe nie wystarczą. Musisz usunąć zakażoną warstwę z zapasem i zastosować preparat grzybobójczy, a następnie ponownie nałożyć tynk i farbę, najlepiej z dodatkiem środków przeciwgrzybiczych.

Przeczytaj także: Najprostsza droga do pokonania grzyba na ścianie. Poznaj metody walki z groźnym mikroorganizmem

Jak zapobiec rozwojowi pleśni w domu?

Jeżeli chcesz zapobiec powrotowi pleśni, musisz wyeliminować jej przyczynę, czyli źródło wilgoci. Zwykle jest to zadanie trudne i czasochłonne, ponieważ może wymagać np. przeprowadzenia remontu. Jednak pamiętaj o tym, że możesz skorzystać z doraźnego rozwiązania, jakim jest osuszacz powietrza. 

To urządzenie, które odprowadza z powietrza wodę, a w rezultacie obniża wilgotność powietrza. Dzięki temu zapobiega rozwojowi pleśni oraz innym skutkom wilgoci.

Przestrzegaj również poniższych zaleceń:

• regularnie wietrz pomieszczenia, szczególnie łazienkę i kuchnię – nie rezygnuj z tego nawet zimą,
• kontroluj wilgotność powietrza – prawidłowa mieści się w granicach 40-60%,
• dbaj o to, aby wentylacja była sprawna i czysta,
• monitoruj stan sieci wodociągowej i szybko usuwaj ewentualne przecieki i awarie,
• jeżeli dojdzie do zalania pomieszczenia, natychmiast rozpocznij osuszanie murów.

Podsumowanie – co warto wiedzieć o pleśni w domu

Pleśń w domu rozwija się na skutek wilgoci, której przyczyną może być np. wada konstrukcyjna budynku, niesprawna wentylacja albo awaria sieci wodociągowej. Jeśli chcesz rozwiązać problem na stałe, musisz poznać i wyeliminować jego źródło. Doraźną pomoc stanowią osuszacze powietrza, które usuwają z powietrza nadmiar wody. Oczywiście, musisz także usunąć wykwity pleśni.

Jeżeli są one obecne tylko na powierzchni ścian, nie jest to trudne zadanie. Możesz zastosować domowe środki, takie jak ocet czy sodę oczyszczoną. Kiedy pleśń wniknęła w głąb ściany, konieczne staje się skucie farby i tynku. Nie lekceważ problemu, ponieważ pleśń stanowi zagrożenie dla zdrowia i samopoczucia. Powoduje m.in. kaszel, problemy z zatokami i bóle głowy, a szczególne zagrożenie stanowi dla astmatyków i osób z chorobami płuc.

Przeczytaj także: Jak odróżnić pleśń od grzyba na ścianie?

FAQ – najczęstsze pytania o pleśń w domu

Źródła:

1. Moses, L, Morrissey, K, Sharpe, RA, Taylor, T, Exposure to Indoor Mouldy Odour Increases the Risk of Asthma in Older Adults Living in Social Housing [Ekspozycja na zapach pleśni w pomieszczeniach zwiększa ryzyko astmy u starszych osób mieszkających w mieszkaniach socjalnych], International Journal of Environmental Research and Public Health, 2019
2. Heseltine, E, Rosen, J (red.), WHO Guidelines for Indoor Air Quality: Dampness and Mould [Wytyczne WHO dotyczące jakości powietrza w pomieszczeniach: wilgoć i pleśń], WHO Regional Office for Europe, 2009
3. CDC/NIOSH, Health Problems (Mold) [Problemy zdrowotne związane z pleśnią], National Institute for Occupational Safety and Health, 2026
4. Mayo Clinic Staff, Mold allergy: Symptoms & causes [Alergia na pleśń: objawy i przyczyny], Mayo Clinic, 2025
5. Nassikas, N (wypowiedź eksperta), Mold in the home: Identifying and treating the issue to prevent health problems [Pleśń w domu: identyfikacja i leczenie problemu w celu zapobiegania problemom zdrowotnym], Harvard Health Publishing, Harvard Medical School, 2025