Wysoka temperatura w pracy – co na to prawo?

Przepisy prawa nie regulują maksymalnej temperatury w miejscu pracy, ale pracownik może odmówić wykonywania obowiązków, gdy temperatura zagraża zdrowiu. Ponadto, kiedy jest zbyt gorąco, pracodawca ma obowiązek zapewnić chłodne napoje.

Bardziej precyzyjne są zasady, które dotyczą temperatury minimalnej – w zależności od charakteru pracy nie może ona być niższa niż 18 lub 14°C.

Latem najlepszą ochronę przed upałami zapewnia klimatyzacja.

Kiedy temperatura w biurze jest za wysoka? Co mówi BHP?

Maksymalna temperatura w pracy nie została uregulowana przepisami. Wyjątek dotyczy miejsc, w których pracują małoletni. Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2024 roku w sprawie warunków zatrudniania osób małoletnich w pomieszczeniach, w których wykonują oni swoje obowiązki, temperatura nie może być wyższa od 30 stopni C.

Z kolei minimalna temperatura w miejscu pracy jest unormowana prawnie przez Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 roku w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

Ustawodawca uwzględnił w niej rodzaj wykonywanej pracy, dlatego temperatura nie może być niższa niż:

• 18°C – tam, gdzie pracownicy wykonują prace biurowe lub lekkie prace fizyczne,
• 14°C – w pozostałych miejscach.

Zakaz pracy w upały? Planowane zmiany w przepisach

Trwają pracę nad zmianą przepisów dotyczących maksymalnej temperatury w miejscu pracy. Projekt, który trafił do sejmu, zakłada, że pracodawca będzie zobowiązany do tego, aby zapewnić temperaturę nie wyższą niż 35 °C. W przypadku prac, które są wykonywane na zewnętrz, granica ma wynosić 32 °C.

Jeżeli temperatura będzie wyższa, pracownik będzie mieć prawo opuścić miejsce pracy i zachowa prawo do wynagradzania. Nowe przepisy mogą zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.

Wysoka temperatura w pracy a prawa pracownika i obowiązki pracodawcy

To, że przepisy nie regulują maksymalnej dopuszczalnej temperatury w miejscu pracy, nie oznacza wcale, że pracodawca nie musi martwić się upałami.

Pracownik ma prawo odmówić wykonywania obowiązków nie tylko wtedy, gdy temperatura spadnie poniżej normy. Kodeks pracy przewiduje prawo odmowy realizacji zadań, jeśli warunki w miejscu pracy stwarzają zagrożenie dla zdrowia albo życia. Pracodawca nie może zmniejszyć wówczas wynagrodzenia.

Ponadto – zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 roku w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów – pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom bezpłatne napoje chłodzące, jeśli temperatura w miejscu pracy przekracza:

• 28 stopni C w zamkniętych pomieszczeniach,
• 25 stopni C w terenach otwartych.

Ustawa nie reguluje rodzaju napojów, natomiast przewiduje karę finansową za niezastosowanie się do tego obowiązku – wynosi ona od 1 do 30 tysięcy zł.

Zobacz także: Przegrzanie organizmu

Jak utrzymać optymalną temperaturę w pracy latem?

Najskuteczniejsza ochrona przed upałem to klimatyzacja. Tam, gdzie montaż klimatyzatorów split jest niemożliwy, bardzo dobrym rozwiązaniem będą klimatyzatory przenośne. Są one tak samo skuteczne jak klimatyzacja stacjonarna i można ich używać niemal wszędzie, ponieważ instalacja nie wymaga żadnych zezwoleń.

Podczas wyboru klimatyzatora należy uwzględnić przede wszystkim:

• moc chłodniczą – musi być dostosowana do metrażu pomieszczenia oraz stopnia jego nagrzewania się,
• przepływ powietrza – wpływa na tempo chłodzenia,
• opłacalność zakupu – stosunek ceny do możliwości urządzenia.

Dodatkową zaletę klimatyzacji stanowi fakt, że często ma tryb grzewczy, który może się przydać zimą, np. w przypadku awarii ogrzewania.

Przeczytaj także: Rekord temperatury w Polsce – kiedy padł i czy zostanie pobity?

Dlaczego temperatura w pracy jest ważna?

Utrzymanie optymalnej temperatury w pomieszczeniu biurowym nie powinno być traktowane wyłącznie jako przymus prawny. Temperatura powietrza ma istotny wpływ na samopoczucie i stan zdrowia. Jej nadmierny wzrost lub spadek mogą spowodować obniżenie koncentracji pracowników oraz choroby skutkujące czasową niezdolnością do wykonywania obowiązków.

Wysoka temperatura w miejscu pracy

Skutki zbyt wysokiej temperatury:

• spadek wydajności – w gorących pomieszczeniach jest niższa nawet o 10%.
• rozszerzenie naczyń krwionośnych – ryzyko spadku ciśnienia krwi i omdleń,
• szybsze pocenie się – większe ryzyko odwodnienia, zwłaszcza w przypadku niedostatecznego spożywania płynów,
• możliwość zaostrzenia objawów niektórych chorób, w tych schorzeń kardiologicznych,
• pogorszenie odporności – szczególnie przy dużej różnicy między wnętrzem biura a środowiskiem zewnętrznym.

Niska temperatura w miejscu pracy

Skutki zbyt niskiej temperatury to:

• spadek wydajności – według badań przeprowadzonych przez Polskie Stowarzyszenie Budownictwa Ekologicznego w chłodnych pomieszczeniach obniża się o 4%,
• wzrost ciśnienia krwi,
• zaburzenie krążenia w kończynach,
• wyższe ryzyko infekcji bakteryjnych i wirusowych,
• ryzyko nasilenia objawów niektórych chorób, np. astmy i artretyzmu.

Temperatura w miejscu pracy w opinii specjalistów

Bardziej precyzyjne od ustawy są zalecenia Instytutu Medycyny Pracy. Według pracowników tej instytucji optymalna temperatura powinna być dostosowana do rodzaju wykonywanej pracy oraz pory roku. Oto zalecane normy:

• zimą podczas pracy lekkiej lub siedzącej – od 20 do 22,8°C,
• latem podczas pracy lekkiej lub siedzącej – od 23,9 do 26,7°C,
• w trakcie średnio ciężkiej pracy fizycznej – 18,3°C.
• w trakcie bardzo ciężkiej pracy fizycznej – 15,5°C.

Należy pamiętać, że są to wyłącznie zalecenia. Nie obligują one pracodawcy do zapewnienia w miejscu pracy takiej właśnie temperatury. 

Zobacz także: Jak ochłodzić pokój

Podsumowanie

W pomieszczeniu biurowym temperatura powietrza nie może być niższa niż 18°C. Takie same normy obowiązują przy lekkiej pracy fizycznej. Przy cięższej minimalna temperatura wynosi 14°C.

Jeśli chodzi o temperaturę maksymalną, przepisy są mniej precyzyjne. Ustawa reguluje ją tylko w miejscach pracy osób małoletnich. 

Warto jednak wziąć pod uwagę nie tylko zapisy prawne. Temperatura ma wpływ na temperatury na zdrowie oraz samopoczucie pracowników. Utrzymanie jej na odpowiednim poziomie pozwoli zapobiec spadkowi wydajności i czasowej niezdolności do pracy, tak więc służy interesom pracodawcy.

Przeczytaj też: Jaka temperatura w domu sprzyja zdrowiu? Praktyczny poradnik

FAQ, czyli najczęstsze pytania o temperaturę w pracy

Źródła:

1. Temperatura w miejscu pracy a bhp, bezpieczenstwo-bhp.pl
2. Wpływ temperatury wewnątrz budynku na wydajność pracowników, cool-r.pl