Co pyli we wrześniu 2026? Tego możesz nie wiedzieć

We wrześniu wciąż pylą trawy, a także silnie uczulające bylica i ambrozja. U niektórych alergików objawy uczuleniowe mogą wywoływać babka, pokrzywa i komosa, a dodatkowy problem sprawiają zarodniki grzybów pleśniowych. W tym artykule przedstawiamy wrześniowe alergeny i podpowiadamy, jak się przed nimi chronić.

Jakie alergeny są we wrześniu? Tabela

Trawy

Pierwszą grupę roślin, które stanowią zagrożenie dla alergika, są trawy. W alergologii zalicza się do nich zboża, ale te we wrześniu już nie pylą. Pozostałe gatunki traw we wrześniu pylą już mniej intensywne niż pomiędzy majem a lipcem, ale ze względu na silnie uczulające właściwości ryzyko reakcji alergicznych jest nadal dość duże.

Na całym świecie występuje 12 000 gatunków traw, natomiast w Polsce ich liczbę szacuje się na około 300. Te najbardziej popularne to:

• wyczyniec łąkowy,
• tymotka łąkowa,
• tymotka wonna,
• rajgras,
• kupkówka pospolita,
• wiechlina łąkowa,
• życica trwała,
• kostrzewa czerwona.

Bylica

Druga popularna przyczyna reakcji alergicznych we wrześniu to bylica. Najintensywniej pyli w lipcu i sierpniu, ale ziarna mogą utrzymywać się w powietrzu do połowy września. W Polsce blica traktowana jest jako chwast, ale w wielu krajach niektóre jej gatunki wykorzystuje się w kuchni oraz w medycynie naturalnej.

Na terenie naszego kraju występują:

• bylica pospolita,
• bylica piołun,
• bylica estragon,
• bylica boże drzewko,
• bylica polna,
• bylica pontyjska,
• bylica nadmorska.

Najbardziej popularna jest ta pierwsza, charakteryzująca się balsamicznym zapachem i łodygą o lekko czerwonym zabarwieniu. Główny alergen bylicy to Art v1.

Ambrozja

Ambrozja to roślina pochodząca z Ameryki Północnej, która należy do rodziny astrowatych. W Europie rozprzestrzeniła się głównie w takich krajach jak Węgry, Austria, północne Włochy, Francja i Ukraina.

W Polsce występuje przejściowo i najczęściej jest przypadkowo importowana ze zbożem. Jednak zmiany klimatyczne sprzyjają jej osiedlaniu. Dotychczas pojawiły się u nas:

• ambrozja bylicolistna,
• ambrozja trójdzielna,
• ambrozja zachodnia.

Właściwości uczulające wykazują dwa pierwsze gatunki.

Stężenie pyłku ambrozji we wrześniu jest średnie, ale to silny alergen.

Babka

Babka to roślina o dość długim okresie pylenia. Wynika to z faktu, że jej poszczególne gatunki kwitną w różnym czasie. O ile najbardziej popularna, czyli babka lancetowata, nie stanowi już problemu dla alergików, to we wrześniu pyli babka zwyczajna.

Ta ostatnia nazywana bywa także szerokolistna i pospolitą. Można ją odróżnić od babki lancetowatej m.in. po kwiatach, które są znacznie dłuższe, ponieważ uzyskują długość do 15 cm.

Dobra wiadomość dla alergików jest taka, że babka nie uczula tak mocno jak trawy czy bylica.

Pokrzywa

Wśród roślin o długim okresie pylenia znajduje się również pokrzywa. Jednak podobnie jak babka rzadko powoduje objawy kliniczne, chociaż w testach uczulenie na nią stwierdza się dość często.

W Polsce najbardziej popularna jest pokrzywa zwyczajna. To gatunek o długiej łodydze (do 1,5 m) oraz drobnych kwiatach zebranymi w grona.

Komosa

Wśród roślin uczulających, ale niezbyt często, znajduje się także komosa. Kwitnie od czerwca do października, a więc dość długo. Najpopularniejszy w Polsce gatunek to komosa biała, która bywa nazywana także lebiodą.

Roślina preferuje żyzne gleby, na których może dorastać do 150 cm. Na glebach ubogich zwykle uzyskuje wysokość 15 do 25 cm.

Grzyby pleśniowe – czy pylą we wrześniu?

Tak, oprócz roślin we wrześniu pylą jeszcze grzyby pleśniowe Cladosporium i i Alternaria. Szacuje się, że ich zarodniki stanowią 93% ogólnej liczby zarodników grzybów w powietrzu.

Występują zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz budynków, zwłaszcza w pomieszczeniach wilgotnych i słabo wentylowanych.

Jakie są objawy alergii pyłkowej?

Główne objawy alergii na pyłki roślinne to:

• świąd i nieżyt nosa,
• wodnisty wyciek z nosa,
• podrażnienie spojówek, czyli zaczerwienienie, pieczenie i łzawienie oczu,
• kichanie,
• drapanie w gardle i suchy kaszel.

Ponadto u astmatyków mogą wystąpić duszności.

Czy oczyszczacze powietrza chronią przed pyłkiem?

Tak, jednym ze sposobów na uniknięcie kontaktu z alergenami jest stosowanie dobrego oczyszczacza powietrza. Zalecamy wybór urządzenia z filtrem HEPA, który najlepiej radzi sobie z wychwytywaniem pyłków i innych alergenów. Ważna jest także wydajność, która musi być dostosowana do powierzchni obsługiwanego pomieszczenia. Poniższe modele świetnie się sprawdzą jako oczyszczacz powietrza dla alergików.

5 dobrych oczyszczaczy powietrza na pyłki

Klarta Forste 4

Do maks. 38 m²
CADR 300 m³/h
Filtr wstępny, HEPA H13, węglowy
Jonizator plazmowy
Czujnik PM2,5
3 tryby automatyczne
Sterowanie aplikacją z funkcją automatyzacji

Klarta Stor 3

Do maks. 75 m²
CADR 600 m³/h
Filtr wstępny, HEPA H13, węglowy
Czujnik PM2,5
Jonizator plazmowy
3 tryby auto
Sterowanie aplikacją z funkcją automatyzacji

Electrolux PA91DG-604

Do maks. 77 m²
CADR 620 m³/h
Filtr wstępny, HEPA 13, węglowy
Czujniki PM2,5 i LZO
Tryb auto
Sterowanie aplikacją

Samsung AX60R5080WD

Do maks. 58 m²
CADR 467 m³/h
Filtry wstępny, HEPA H13, węglowy
Czujniki PM2,5 i LZO
Tryb automatyczny
Sterowanie aplikacją

Vestfrost VP-A1Z40WH

Do maks. 43 m²
CADR 350 m³/h
Filtr wstępny, HEPA 13, węglowy
Jonizator plazmowy
Czujniki PM2,5, LZO
Tryb automatyczny
Sterowanie aplikacją z funkcją automatyzacji

Jak leczy się alergię?

Osobom zmagającym się z alergię na pyłki roślinne często poleca się odczulanie. To metoda terapii, która polega na podawaniu choremu coraz większych dawek alergenu. Wyróżnia się wysoką skutecznością, umożliwiając eliminację lub znaczne złagodzenie objawów uczulenia.

Alergicy, którzy nie zdecydowali się na skorzystanie z tej metody leczenia lub nie przyniosła u nich satysfakcjonujących rezultatów, powinni przede wszystkim unikać kontaktu z alergenami. W razie wystąpienia objawów zalecane jest przyjęcie odpowiednich leków. Zwykle wykorzystuje się:

• leki antyhistaminowe,
• preparaty obkurczające naczynia krwionośne nosa,
• kortykosteroidy,
• kromony.

Jak wygląda diagnostyka alergii na pyłki?

Alergię na pyłki zwykle diagnozuje się za pomocą testów skórnych. Polegają one na wykonaniu drobnych nakłóć i wprowadzeniu przez nie alergenów oraz preparatów kontrolnych w postaci histaminy i soli fizjologicznej. Później porównuje się reakcje na alergen i preparat kontrolny.

Znacznie rzadziej sprawdza się obecność we krwi przeciwciał IgE. Ta metoda wybierana jest wyłącznie w przypadku braku możliwości przeprowadzania testów skórnych, np. na skutek przyjmowania leków, które mogłyby zaburzyć wyniki.

Podsumowanie: jakie rośliny pylą we wrześniu?

We wrześniu pylą trawy, bylica, ambrozja, babka, pokrzywa oraz komosa. Najsilniejszymi alergenami są trawy, bylica i ambrozja.

Oprócz pyłków roślinnych zagrożenie dla alergików stanowią zarodniki grzybów pleśniowych, zwłaszcza Alternaria i Cladosporium.

Aby ograniczyć ryzyko reakcji uczuleniowych, korzystaj z dobrego oczyszczacza powietrza. Poza tym zawsze miej przy sobie leki zalecone przez lekarza i rozważ odczulanie.

FAQ – pytania o wrześniowe pylenie

Informacje zawarte w tym materiale mają charakter wyłącznie edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem ani profesjonalnej diagnozy lub leczenia. W przypadku niepokojących objawów skonsultuj się z odpowiednim specjalistą.

Źródła

1. Himly M., Jahn-Schmid B., Dedic A., Kelemen P., Wopfner N., Altmann F., van Ree R., Briza P., Richter K., Ebner C., Ferreira F. (2003), Art v 1, the major allergen of mugwort pollen, is a modular glycoprotein with a defensin-like and a hydroxyproline-rich domain [Art v 1, główny alergen pyłku bylicy, jest modularną glikoproteiną z domeną podobną do defensyny i domeną bogatą w hydroksyprolinę]. FASEB J. 2003;17:106–108. doi: 10.1096/fj.02-0472fje. PMID: 12475905. PubMed
2. Wopfner N., Gadermaier G., Egger M., Asero R., Ebner C., Jahn-Schmid B., Ferreira F. (2005), The spectrum of allergens in ragweed and mugwort pollen [Spektrum alergenów w pyłku ambrozji i bylicy]. Int Arch Allergy Immunol. 2005;138(4):337–346. doi: 10.1159/000089188. PMID: 16254437. PubMed
3. Ośrodek Badania Alergenów Środowiskowych, Grzyby mikroskopowe, alergen.info.pl
4. Ośrodek Badania Alergenów Środowiskowych, Aktualności, alergen.info.pl
5. Grzyby mikroskopowe (pleśniowe) jako źródło alergenów: Alternaria, Cladosporium, Aspergillus i Penicillium, Medycyna Praktyczna
6. Rapiejko P., Pyłek pokrzywy, odetchnijspokojnie.pl
7. Rapiejko P., Pyłek komosy, odetchnijspokojnie.pl
8. Rapiejko P., Pyłek babki, odetchnijspokojnie.pl
9. Rapiejko P., Pyłek ambrozji, odetchnijspokojnie.pl
10. Rapiejko P., Lipiec A., Samoliński B. (2020), Stężenia zarodników grzybów mikroskopijnych z rodzaju Cladosporium i Alternaria w powietrzu atmosferycznym Polski a objawy kliniczne u chorych na alergię. Alergologia Polska.